เลือกรายการที่ต้องการ

นับจำนวนผู้เข้าชมเว็บไซต์

สำหรับเจ้าหน้าที่

Username:
Password:
 

แสดงข้อมูลวัฒนธรรมไทลื้อลำปาง

ค้นหา:
 


เสื้อผู้ชาย..

การแต่งกายพ่อแม่จะบอกว่าชายหญิงจะแต่งกายแบบไหน เช่น ผู้หญิงจะใส่เสื้อปั๊ด กับผ้าซิ่น และโพกศีรษะด้วยผ้าสีขาวที่ทอและตัดเย็บด้วยตนเอง หรือสีอื่นๆตามที่ต้องการ ผู้ชายจะใส่เสื้อแขนทรงกระบอกผ่าหน้า กางเกงสามดูก คล้ายๆกับกางเกงขาก๊วย ที่มาจากการทอและยอม ซึ่งในปัจจุบันนี้จะสวมใสในเฉพาะโอกาสเท่านั้น เช่น งานบุญ งานฉลอง หรือผู้ปกครองบังคับให้ใส่ และจะมีประเพณีการเลือกคู่ หญิงไทลื้อจะทอผ้าให้กับผู้ชายที่เขาจะแต่งงานด้วย ต้องทอจนสำเร็จจึงจะได้แต่งงานกัน ซึ่งวัฒนธรรมการแต่งกายไทลื้อในจังหวัดลำปางจะมีลักษณะดังนี้ update(2020-04-18 08:21:17)ดู(160)ครั้ง


การทอผ้า..

การทอผ้า จากการแต่งกายของชุมชนไทลื้อบ้านกล้วยเสื้อผ้าที่สวมใส่ส่วนใหญ่จะเป็นการทอและการตัดเย็บขึ้นกันเอง เป็นวัฒนธรรมที่บรรพบุรุษได้สอนไว้ให้ลูกหลาน และเป็นสิ่งที่ผู้เชี่ยวชาญอยากจะอนุรักษ์ให้ลูกหลานได้สืบทอด กลุ่มทอผ้าในชุมชนบ้านกล้วยจึงเกิดจากการที่บรรพบุรุษได้สอนไว้และ เกิดจากความสนใจชอบและรักที่อยากจะทอผ้า เลยเข้ามาเรียนรู้กับกลุ่มผ้าทอ เข้ามาขอให้คนในกลุ่มช่วยฝึกสอน จนเกิดการสอนกันและหัดทำกันเองในชุมชน ซึ่งมีองค์ประกอบและกระบวนการดังนี้ update(2020-04-16 04:07:56)ดู(39)ครั้ง


สิ่งปลูกสร้างอื่นๆ..

- เสวียน เป็นภาชนะบรรจุข้าวเปลือกที่พบทั่วไปในภาคเหนือ สานด้วยไม้ไผ่ ใช้มูลวัวมูลควายผสมดินเหนียวปิดทับด้านนอกและด้านในนำไปตากแดดให้แห้ง เสวียนจะตั้งอยู่ติดกับตัวเรือนโดยทำหลังคาลุมยื่นออกไป - หลองข้าว หรือยุ้งข้าว ทำเป็นเรือนยกพื้นสูง หลังคาจั่ว ทำฝากั้นเป็นห้องสำหรับเก็บข้าวเปลือก มีทางเดินและที่สำหรับเก็บสิ่งของเครื่องใช้อยู่ภายในชายคารอบๆห้องเก็บเปลือกข้าว - เรือนพักชั่วคราว เรียกว่าตูบ ก่อสร้างด้วยไม้ไผ่หรือไม้จริง ยกพื้นสูงจากพื้นดินประมาณ 1 เมตร มุงหลังคาด้วยหญ้าคา เป็นเรือนพักที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่อยู่อาศัยชั่วคราว update(2020-03-09 02:50:39)ดู(43)ครั้ง


พยัชญะและสระในภาษาไทลื้อ..

ระบบเสียงภาษาไทลื้อในจังหวัดลำปาง จะมีภาษาพูดที่เป็นเอกลักษณ์ มีภาษาเขียนคล้ายกับอักษรล้านนาแต่ปัจจุบันไม่ได้รับความสนใจเท่าที่ควรจึงจะมีผู้ชำนาญที่อ่านได้น้อยมาก ภาษาพูดเป็นภาษาที่ใช้อยู่ในชีวิตประจำวันภาษาไทลื้อประกอบด้วยดังนี้ update(2019-11-25 06:38:47)ดู(39)ครั้ง


แกง..

การนำผักต่างๆมาแกง update(2019-11-27 02:37:44)ดู(34)ครั้ง


พิธีเรียกขวัญ..

เพื่อเรียกขวัญคนที่เพิ่งหายจากการเจ็บป่วยใหม่ๆ ให้มีขวัญและกำลังใจดีขึ้น update(2020-03-09 02:57:59)ดู(35)ครั้ง


การขับลื้อ..

เรื่องการละเล่นในสมัยนี้ได้เริ่มหายแล้ว ในส่วนความรู้เรื่องการละเล่นของชุมชนไทลื้อที่ได้จากการสัมภาษณ์ คือ การขับลื้อ update(2019-11-27 03:16:33)ดู(43)ครั้ง


ฟ้อนไทลื้อ..

จากการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญชุมชนบ้านกล้วยจังหวัดลำปาง พบว่าการฟ้อนไทลื้อเป็นการฟ้อนแบบประยุกต์ ฝึกสอนโดยพ่อเสนอ ดวงน่าน update(2019-11-27 03:59:13)ดู(45)ครั้ง


กางเกงผู้ชาย..

ผู้ชายจะนุ่งเตี่ยวสะดอ ซึ่งมีลักษณะเป็นกางเกงทรงกระบอกคล้ายกับกางเกงขาก๋วย มี 3 ตะเข็บ หรือเรียกว่าเตี่ยว 3 ดูก ย้อมสีครามหรือดำ update(2020-04-16 03:37:43)ดู(34)ครั้ง


วัตถุดิบที่ใช้ทอ..

ด้าย ทำจากฝ้ายธรรมชาติ คือเส้นฝ้ายหรือเส้นด้ายดิบที่ทำมาจากใยฝ้าย ฝ้ายมีดอกเป็ยปุยสีขาวคล้ายขนมถ้วยฟูจะใช้ส่วนนี้มาทำเป็นเส้นใย เมื่อเก็บมาแล้วจะต้องแยกปุยฝ้ายออกจากเม็ดด้วยเครื่องอีดฝ้าย update(2019-11-25 04:34:26)ดู(38)ครั้ง


ฟ้อนอิสระ..

ฟ้อนอิสระ ลักษณะการฟ้อน คือ ใช้การม้วนมือ ใช้การม้วนมือไปเรื่อย ๆ update(2019-11-27 03:17:56)ดู(41)ครั้ง


บ้านเรือนไทลื้อ ..

ปัจจุบันบ้านทรงไทลื้อในตำบลบ้านกล้วยไม่มีอยู่แล้ว มีแต่บ้านไม้เก่าเท่านั้นแต่ลักษณะยังคงมีความใกล้เคียงกับบ้านไทลื้อ คือตัวบ้านทำจากไม้สัก การก่อสร้างจะใช้เดือยและลิ่มยึดเป็นส่วนใหญ่ไม่ใช้น็อตหรือตะปู มีรูปทรงเป็นตัวเรือนใต้ถุนสูง ตัวเรือนประกอบด้วยห้องนอน 1-2 ห้อง หลังคาจั่ว จะหันหน้าจั่วไปในแนวทิศเหนือใต้ ในอดีตหลังคาจะมุงด้วยคา แต่ปัจจุบันนี้นิยมมุงด้วยกระเบื้องหลังคาปั้นหยา ตัวบ้านมีชานโล่ง ให้นั่งพักผ่อนและรับแขก เรียกว่า เติ่น ส่วนห้องครัวจะอยู่ทางทิศตะวันตกของตัวเรือนจะประกอบด้วยเตาไฟจะเจาะพื้นเป็นทรงสี่เหลี่ยมผื่นผ้า update(2019-11-27 02:44:31)ดู(43)ครั้ง


คำในภาษาไทลื้อ..

ลักษณะคำภาษาลื้อนอกจากเป็นคำพยางค์เดียวแล้ว ก็มีคำที่เป็นหลายพยางค์ หมายถึงคำที่มีมากกว่าหนึ่งพยางค์ขึ้นไป มีวิธีการสร้างคำเช่นด้วยกับคำภาษาไทยกลางคือ คำประสม คำซ้ำ คำซ้อน update(2019-11-25 06:38:15)ดู(41)ครั้ง


น้ำพริก..

ไทลื้อนิยมกินข้าวเหนียวเป็นหลัก และกินอาหารที่หาได้ตามฤดูกาล เช่น หน่อไม้และผักต่างๆ นิยมกินกับน้ำพริก เช่น น้ำพริกน้ำปู่ น้ำพริกน้ำผัก น้ำพริกมะกอก update(2019-11-27 02:39:25)ดู(33)ครั้ง


พิธีส่งเคราะห์ ..

เป็นการส่งสิ่งชั่วร้ายต่างๆออกไปจากผู้ที่มีเคราะห์ตามราศี ตามวันเดือนปีเกิด ตามโชคชะตาที่หมอดูทำนาย หรือผู้ประสบอุบัติเหตุ ป่วย เพื่อให้อยู่สุขสบาย ปลอดภัยจากโรคภัยไข้เจ็บและอันตรายทั้งปวง update(2019-11-27 02:55:28)ดู(31)ครั้ง


เสื้อปั๊ด..

การแต่งกายพ่อแม่จะบอกว่าชายหญิงจะแต่งกายแบบไหน เช่น ผู้หญิงจะใส่เสื้อปั๊ด กับผ้าซิ่น และโพกศีรษะด้วยผ้าสีขาวที่ทอและตัดเย็บด้วยตนเอง หรือสีอื่นๆตามที่ต้องการ ผู้ชายจะใส่เสื้อแขนทรงกระบอกผ่าหน้า กางเกงสามดูก คล้ายๆกับกางเกงขาก๊วย ที่มาจากการทอและยอม ซึ่งในปัจจุบันนี้จะสวมใสในเฉพาะโอกาสเท่านั้น เช่น งานบุญ งานฉลอง หรือผู้ปกครองบังคับให้ใส่ และจะมีประเพณีการเลือกคู่ หญิงไทลื้อจะทอผ้าให้กับผู้ชายที่เขาจะแต่งงานด้วย ต้องทอจนสำเร็จจึงจะได้แต่งงานกัน ซึ่งวัฒนธรรมการแต่งกายไทลื้อในจังหวัดลำปางจะมีลักษณะดังนี้ update(2020-04-10 02:23:19)ดู(52)ครั้ง


สถาปัตยกรรมทางศาสนา..

ได้แก่ การสร้างวัด ในชุมชนกล้วยแพะจะมีวัดประจำหมู่บ้าน มีลักษณะสถาปัตยกรรมดังต่อไปนี้ update(2019-11-21 08:44:01)ดู(35)ครั้ง


ขั้นตอนการทอผ้า..

ขั้นตอนการทอ เป็นเทคนิคการทอผ้า มีทั้งหมด 6 ลักษณะ ได้แก่ update(2019-11-25 02:26:27)ดู(59)ครั้ง


ฟ้อนเจิง..

การฟ้อนเจิง คำว่าเจิงก็คือคำว่า เชิง หมายถึงการฟ้อนเพื่อเป็นการสังเกตุดูชั้นเชิงของคู่ต่อสู้ ดังนั้นการฟ้อนจึงมีลักษณะท่าทางคล้ายกับศิลปะป้องกันตัว หรือเป็นการข่มขู่ผู้ต่อสู้ จะมีผู้ฟ้อน 1-2 คนเป็นเพศชาย บางครั้งจะมีอุปกรณ์ที่ในการฟ้อนเรียกว่า “ฟ้อนดาบ” update(2019-11-27 03:18:34)ดู(31)ครั้ง


การเรียงคำและประโยค..

เป็นการวางตำแหน่งของคำขยายไว้หลังคำที่ถูกขยาย ประกอบด้วยดังนี้ update(2019-11-25 06:37:31)ดู(34)ครั้ง


ขนม..

ประเภทขนม ได้แก่ขนมปาด ขนมปาด ขนมจ๊อก ข้าวแคบ update(2019-11-27 02:42:43)ดู(32)ครั้ง


พิธีสืบชะตา ..

มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เป็นศิริมงคล และขับไล่สิ่งชั่วร้ายที่เป็นเสนียดจัญไรออกไปจากบุคคลหรือสถานที่ update(2019-11-27 03:03:03)ดู(25)ครั้ง


วัดกล้วยหลวง..

วัดกล้วยหลวง ตั้งอยู่ใน หมู่ที่ 1 บ้านกล้วยหลวง ตำบลกล้วยแพะ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง update(2019-11-21 09:15:58)ดู(44)ครั้ง


ผ้าซิ่น..

แต่เดิมไทลื้อนิยมทอซิ่นปล้อง และซิ่นม่าน ถ้าในหมู่ผู้สูงอายุจะใช้สีดำเป็นพื้น update(2020-04-07 05:11:26)ดู(28)ครั้ง


ผลิตภัณฑ์จากผ้าทอ..

ผลิตภัณฑ์ผ้าทอไทลื้อ มาจากการทอผ้าที่ได้ผ้าเป็นผื่นนอกจากผ้าซิ่นแล้วยังมีการตัดเย็บผ้าที่ทอเสร็จแล้วนำมาทำเป็นผลิตภัณฑ์อื่นๆ แต่ส่วนใหญ่จะได้มาจากการสั่งทำหรือสั่งให้ผลิต จะไม่ค่อยมีการผลิตเพื่อจำหน่ายเท่าไร เนื่องจากจำนวนคนทอผ้ามีน้อยไม่เพียงพอแต่การผลิต และส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุทำให้การผลิตเกิดความล่าช้า update(2019-11-25 02:36:01)ดู(41)ครั้ง


ฟ้อนก๋ายลาย ..

ฝึกซ้อมโดย ครูภารดี ฝั้นจักสาย ฟ้อนโดยชุมชนไทลื้อตำบลกล้วยแพะ จังหวัดลำปาง ประดิษฐ์ท่ารำโดย ครูภารดี ฟั่นจักสาย เพลงบรรเลง กลองมองเซิง ผู้ประพันธ์ทำนองเพลง ครูกรัณกร ใหญ่วงษ์ update(2019-11-27 03:51:55)ดู(30)ครั้ง


ประเพณีแต่งงาน..

ภายหลังจากการอยู่ปั่นฝ้ายแล้วหนุ่มสาวคู่ใดที่มีความชอบพอกันจนเกิดเป็นความรัก ก็จะมีฐานะเป็นคู่รัก จากนั้นฝ่ายหนุ่มก็จะกลายเป็นแขกประจำที่มาแอ่วบนบ้าน ส่วนฝ่ายหยิงจะปั่นฝ้ายคอยเมื่อถึงวันนัดหมาย update(2019-11-27 03:08:11)ดู(27)ครั้ง


วัดพระเจ้านั่งแท่นบ้านม่วง ..

ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 3 บ้านกล้วยม่วง ตำบลกล้วยแพะ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง update(2019-11-21 09:18:24)ดู(28)ครั้ง


ผ้าโพกศีรษะ..

ผู้หญิงจะต้องเกล้ามวยผมแล้วโพกศีรษะด้วยผ้าขาวหรือผ้าสีโดยชุมชนบ้านกล้วยจะมีผ้าโพกศีรษะตามสีของแต่ละหมู่บ้าน update(2020-04-07 05:17:05)ดู(21)ครั้ง


ฟ้อนหางนกยูงไทลื้อ..

ฝึกซ้อมโดย ครูภารดี ฝั้นจักสาย ฟ้อนโดยชุมชนไทลื้อตำบลกล้วยแพะ จังหวัดลำปางประดิษฐ์ท่ารำโดย ครูภารดี ฟั่นจักสาย เพลง ฟ้อนหางนกยูง ผู้ประพันธ์ทำนองเพลงโดย ครูกรัณกร ใหญ่วงษ์ เพลงบรรเลงโดย ครูกรันกร ใหญ๋วงษ์ update(2019-11-25 04:47:16)ดู(26)ครั้ง


ประเพณีปีใหม่..

ปีใหม่ของไทลื้อคือสงกรานต์ของไทย มีการประกอบพิธีทั้งหมดรวม 6 วัน ตั้งแต่วันที่ 13-18 เมษายนของทุกปี update(2019-11-27 03:09:08)ดู(26)ครั้ง


วัดม่อนธาตุบ้านแพะ ..

วัดม่อนธาตุบ้านแพะ ตั้งอยู่ หมู่ที่ 2 บ้านกล้วยแพะ ตำบลกล้วยแพะ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง update(2019-11-21 09:21:30)ดู(39)ครั้ง


เครื่องประดับผู้หญิง..

เมื่อแต่งกายเรียบร้อย ผู้หญิงจะใส่เครื่องประดับที่ทำจากโลหะนำมาตกแต่งกายแต่งกายของตนเองให้สวยงามมากยิ่งขึ้น update(2020-04-07 05:30:56)ดู(22)ครั้ง


ประเพณีการตายหรืองานศพ ..

งานศพของชาวไทลื้อในบ้านกล้วยปัจจุบันนี้ได้เปลี่ยนแปลงรูปแบบการจัดงานไปมากในอตีตใช้วิธีการฝั่ง update(2019-11-27 03:11:21)ดู(28)ครั้ง


วัดพระแท่นสามัคคีธรรมบ้านกล้วยกลาง ..

วัดพระแท่นสามัคคีธรรมบ้านกล้วยกลาง ตั้งอยู่ในหมู่บ้านกล้วยกลาง เป็นที่นับถือและสักการะของชาวบ้าน เนื่องจากเป็นวัดที่สร้างขึ้นมาใหม่ทำให้รูปทรงของวิหารจะยกสูงขึ้นเป็นแบบล้านนา update(2019-11-21 08:51:32)ดู(27)ครั้ง


ย่าม..

เมื่อออกบ้านชายหญิงจะมีย่ามสะพายไว้ใส่อาหารของใช้ส่วนตัว ย่ามมาจากการทอด้วยฝ้ายเป็นลวดลายที่สวยงามและนำมาตัดเย็บ update(2020-04-07 05:33:09)ดู(19)ครั้ง


วัดหัวฝาย ..

วัดหัวฝาย เป็นวัดใหม่ที่สร้างขึ้นมาสุดท้าย สร้างขึ้นในปี พ.ศ.2532 ดังนั้นจึงเป็นวัดที่ไม่ได้เป็นต้นแบบทรงไทลื้อคือยกพื้นสูงขึ้น และมีการตกแต่งที่สวยงาม ตัววิหารหลังใหญ่เป็นสีเหลือง หน้าวิหารจะประดับแก้วหลากสี ขอบหน้าต่างด้านข้างตกแต่งด้วยฉัตร update(2019-11-21 08:53:14)ดู(29)ครั้ง

จำนวนทั้งหมด 37 ข้อมูล
[1]

CONTACT

ฐานความรู้วัฒนธรรมไทลื้อ
จังหวัดลำปาง
Copy Right 2019 All Rights Reserved. Designed by www.lp4udesign.com